Het grootste eiland ter wereld is Groenland. Met een oppervlakte van ruim 2,1 miljoen vierkante kilometer is het drie keer zo groot als Frankrijk. Vaak denken mensen dat Australië het grootste eiland is, maar geografen beschouwen Australië officieel als een continent en niet als een eiland. Groenland pakt daarom de titel.
Wanneer is iets een eiland en wanneer is het een continent? De grens is soms vaag, maar de regel is meestal simpel: Australië is te groot en heeft zijn eigen tektonische plaat, dus dat telt niet mee.
Wat overblijft is een lijst vol extremen. Van de ondoordringbare jungles in Azië waar we nog steeds nieuwe diersoorten ontdekken, tot bevroren vlaktes in het hoge noorden waar nauwelijks een mens kan overleven.
1. Groenland (2.130.800 km²)
Hoewel het geografisch bij Noord-Amerika hoort, is Groenland politiek verbonden aan Denemarken. Het is een land van enorme contrasten: het is gigantisch groot, maar er wonen minder mensen dan in een gemiddelde provinciestad (ongeveer 56.000). Dat komt omdat 80% van het land bedekt is met een ijskap die kilometers dik kan zijn. Als al dat ijs zou smelten, zou de zeespiegel wereldwijd met 7 meter stijgen.
2. Nieuw-Guinea (785.753 km²)
Dit eiland net boven Australië is een paradijs voor biologen. Het is politiek verdeeld: de westelijke helft hoort bij Indonesië (Papoea) en de oostelijke helft is het onafhankelijke land Papoea-Nieuw-Guinea. Doordat het landschap zo ruig en bergachtig is, leven hier honderden stammen vrij geïsoleerd van elkaar. Het eiland staat bekend om zijn enorme biodiversiteit; wetenschappers vinden hier nog regelmatig dieren en planten die nergens anders bestaan, van boomkangoeroes tot paradijsvogels.
3. Borneo (748.168 km²)
Borneo is uniek omdat het als enige eiland ter wereld wordt gedeeld door drie landen: Indonesië (het grootste deel), Maleisië en het kleine, schatrijke Brunei. Het eiland is de thuisbasis van een van de oudste regenwouden op aarde – het is zelfs ouder dan de Amazone. Het is ook de enige plek in het wild waar je de orang-oetan kunt tegenkomen. Helaas wordt dit groene paradijs ernstig bedreigd door houtkap en palmolieplantages.
4. Madagaskar (587.041 km²)
Madagaskar brak miljoenen jaren geleden los van Afrika en India, en bleef daarna in isolatie ronddrijven. Hierdoor is de natuur zijn eigen gang gegaan. Ongeveer 90% van de dieren op Madagaskar komt nergens anders voor. De bekendste inwoners zijn natuurlijk de lemuren. Volgens UNESCO zijn de regenwouden hier van onschatbare waarde voor de wereldwijde evolutiegeschiedenis.
5. Baffin Island (507.451 km²)
We gaan terug naar de kou. Baffin Island is het grootste eiland van Canada. Het ligt tussen Groenland en het Canadese vasteland in. Het is een ruig landschap van fjorden, gletsjers en bergen. De naam komt van de Britse ontdekkingsreiziger William Baffin. Ondanks de enorme oppervlakte (groter dan Spanje) wonen er slechts 11.000 mensen, voornamelijk Inuit, die leven van de jacht en visserij.
6. Sumatra (473.481 km²)
Sumatra is het grootste eiland dat volledig bij Indonesië hoort (aangezien ze Borneo en Nieuw-Guinea moeten delen). Het ligt op de ‘Ring of Fire’, wat betekent dat het eiland gevormd is door vulkanen en aardbevingen. Het is een van de weinige plekken op aarde waar tijgers, neushoorns, olifanten en orang-oetans in hetzelfde gebied leven.
7. Honshu (227.960 km²)
Dit is het eiland dat wij kennen als het “hoofdland” van Japan. Hier vind je de grote steden zoals Tokio, Kyoto en Osaka. Waar de andere eilanden in deze lijst vaak dunbevolkt zijn, is Honshu juist extreem druk. Reisgidsen omschrijven Honshu vaak als het culturele en economische hart van Japan, waar hypermoderne steden en eeuwenoude tempels naast elkaar bestaan. Ondanks de drukte bestaat het binnenland nog steeds uit woeste bergen en vulkanen.
8. Victoria Island (217.291 km²)
Nog een Canadees eiland in de lijst. Victoria Island ligt in de Noordelijke IJszee en is iets groter dan Groot-Brittannië, maar er wonen nog geen 2.000 mensen. Een bizar feitje voor op verjaardagen: op dit eiland ligt een meer, met daarin een eiland, met daarin weer een meer, met daarin nog een eiland. Inception in de natuur.
9. Groot-Brittannië (209.331 km²)
Dit is het eiland waar Engeland, Schotland en Wales op liggen. Het is het grootste eiland van Europa. Historisch gezien is dit kleine stukje land een van de invloedrijkste plekken op aarde geweest; het Britse Rijk was ooit het grootste imperium ter wereld. Geologisch gezien is het eiland vrij jong: de Encyclopædia Britannica legt uit dat het pas na de laatste ijstijd losraakte van het Europese vasteland door het stijgende water.
10. Ellesmere Island (196.235 km²)
We sluiten af met het derde Canadese eiland in de top 10. Ellesmere ligt helemaal in het hoge noorden, vlakbij de Noordpool. Het landschap bestaat uit ijsvelden en kale rotsen. Omdat het zo extreem noordelijk ligt, is het in de winter maandenlang donker en gaat de zon in de zomer maandenlang niet onder. Wetenschappers vinden hier regelmatig fossielen van tropische dieren en planten, wat bewijst dat dit ijskast-eiland miljoenen jaren geleden een warm oerwoud was.
