De grootste provincie van Nederland is Friesland, met een totale oppervlakte van 5.753 km². Dit komt omdat een groot deel van de Waddenzee en het IJsselmeer bij de provincie hoort. Kijken we puur naar land, dan is Gelderland de grootste (4.968 km² grond), want in Friesland is bijna de helft water.
Nederland is klein, maar de verdeling van de ruimte is ongelijk. De provincies in het noorden en oosten zijn qua oppervlakte gigantisch in vergelijking met de dichtbevolkte Randstad-provincies (zoals Utrecht, dat de kleinste is).
Hier zijn de 10 ruimste provincies van ons land (op basis van CBS-cijfers).
1. Friesland (5.753 km²)
Fryslân pakt de titel dankzij het water. Bijna 40% van de totale oppervlakte van deze provincie bestaat uit natte natuur: de Friese meren, een groot stuk IJsselmeer en natuurlijk een enorm deel van de Waddenzee. Als je alleen naar de grond onder je voeten kijkt, zou Friesland pas op plek drie staan.
2. Gelderland (5.136 km²)
Dit is de grootste provincie op het droge. Gelderland heeft relatief weinig water, maar des te meer bos en heide. De Veluwe en de Achterhoek zorgen voor kilometers aan ongerepte natuur. Het is de ruimste provincie om in te wonen als je niet van natte voeten houdt.
3. Noord-Brabant (5.082 km²)
Het scheelt heel weinig met Gelderland. Brabant is een enorme lap grond in het zuiden. Het is een mix van zandgronden, grote steden (Eindhoven, Tilburg) en veel landbouwgebied. Omdat er geen grote binnenzeeën bij horen, bestaat Brabant voor bijna 97% uit land.
4. Noord-Holland (4.092 km²)
Hoewel deze provincie dichtbevolkt is, is hij qua oppervlakte verrassend groot. Dat komt deels door het eiland Texel en – net als bij Friesland – een flink stuk water (Markermeer en Waddenzee). Zonder dat water zou Noord-Holland een stuk lager in de lijst staan.
5. Overijssel (3.421 km²)
Een provincie die vaak onderschat wordt qua grootte. Overijssel strekt zich uit van de IJssel in het westen tot aan de Duitse grens in het oosten. Met prachtige natuurgebieden zoals de Weerribben-Wieden (water) en de Sallandse Heuvelrug (land) is het een grote, groene speler in het midden van het land.
6. Zuid-Holland (3.308 km²)
Dit is veruit de drukste provincie (de meeste inwoners), maar qua oppervlakte “slechts” de nummer zes. Hier moet elke vierkante meter nuttig gebruikt worden voor kassen, havens (Rotterdam) of woningen. Toch telt ook hier de Noordzee-kustlijn mee voor het totale cijfer.
7. Groningen (2.955 km²)
Groningen bestaat voor een groot deel uit polders en akkerland, maar de oppervlakte wordt flink opgekrikt door het deel van de Waddenzee dat tot de provincie behoort. De stad Groningen is het bruisende hart in een verder uitgestrekt en rustig gebied.
8. Zeeland (2.933 km²)
De naam zegt het al: Zee-land. Dit is de meest extreme provincie in de lijst. Van de totale oppervlakte bestaat bijna 40% uit water. Als we puur naar landoppervlakte zouden kijken, zou Zeeland een van de kleinste provincies zijn (zelfs kleiner dan Limburg). Maar dankzij de enorme estuaria en de Oosterschelde tikt het qua totaal toch bijna de 3.000 km² aan.
9. Drenthe (2.680 km²)
Drenthe is de provincie met de minste inwoners per vierkante kilometer, maar qua totale grootte staat het op plek negen. Er is hier nauwelijks groot water te vinden, dus wat je ziet is bijna allemaal land: veengebieden, bossen en heidevelden.
10. Flevoland (2.412 km²)
Onze jongste provincie sluit de top 10 af en duwt Limburg (2.210 km²) net buiten de boot. Flevoland is volledig door mensenhanden gemaakt. Omdat het Markermeer en de randmeren meetellen, is de totale oppervlakte groter dan die van onze zuiderburen in Limburg.
