De pijnlijkste botbreuk is volgens velen de dijbeenbreuk (femur). Het dijbeen is het sterkste en langste bot in ons lichaam. Om dit te breken is gigantisch veel kracht nodig, bijvoorbeeld door een auto-ongeluk. De pijn is ondraaglijk omdat de grote beenspieren na de breuk in een kramp schieten en de losse botdelen over elkaar heen trekken.
In deze lijst kijken we niet per se naar de gevaarlijkste breuken, maar puur naar de pijnervaring in de acute fase en tijdens het herstel.
Hier zijn de 10 botten die je liever heel houdt.
1. Dijbeen (Femur)
Het breken van je dijbeen wordt vaak omschreven als de maximale pijn die een mens kan ervaren zonder flauw te vallen. Omdat dit bot zo sterk is, gaat een breuk vaak gepaard met enorme schade aan de omliggende spieren, bloedvaten en zenuwen. Het beruchtste aspect is de spierspasme: je bovenbeenspieren zijn zo sterk dat ze de gebroken botstukken langs elkaar trekken, wat leidt tot een krakende, misselijkmakende pijn totdat het been in tractie (rek) wordt gezet.
2. Ribben
Een gebroken rib is een psychologische marteling. Bij de meeste andere breuken krijg je gips en kun je het lichaamsdeel stilhouden. Bij ribben kan dat niet: je moet blijven ademen. Elke ademteug is een pijnscheut. Moeten hoesten, niezen of lachen met gebroken ribben wordt door patiënten omschreven als het gevoel alsof er een mes in je borstkas wordt gestoken.
3. Stuitje (Coccyx)
Een klein botje met een grote impact. Een gebroken stuitje ontstaat vaak door een val recht op de billen. De pijn is zeurend, scherp en constant. Het probleem is dat je bijna niet kunt zitten of liggen zonder druk op het gebied uit te oefenen. Zelfs naar het toilet gaan wordt een pijnlijke opgave. Omdat je het niet in het gips kunt zetten, duurt de pijn vaak maanden.
4. Hielbeen (Calcaneus)
Dit wordt ook wel de ‘Don Juan-fractuur’ genoemd (omdat mensen dit oplopen als ze van een balkon springen). Het hielbeen is als een spons van bot. Als dit breekt, versplintert het vaak en zwelt de voet enorm op. De huid staat zo strak dat het voelt alsof je voet uit elkaar klapt. Omdat je hele lichaamsgewicht op je hiel rust, is revalideren een lang en pijnlijk proces.
5. Bekken
Een bekkenbreuk is vaak levensgevaarlijk vanwege inwendige bloedingen, maar ook extreem pijnlijk. Het bekken is de ring die je boven- en onderlichaam verbindt. Elke miniscule beweging van je romp of benen wordt direct vertaald naar pijn in het bekken. Patiënten moeten vaak wekenlang platliggen en kunnen zich geen centimeter verroeren zonder agonie.
6. Sleutelbeen (Clavicle)
Een klassieker bij wielrenners en judoka’s. Het sleutelbeen breekt makkelijk en de breukdelen verschuiven vaak ten opzichte van elkaar, wat een zichtbare bult geeft. Omdat je arm aan je schouder hangt, trekt het gewicht van je arm continu aan de breuk. Zelfs in een mitella blijft elke stap die je zet dreunen in je schouder.
7. Scheenbeen (Tibia)
Vooral de ‘open beenbreuk’ is berucht. Het scheenbeen ligt vlak onder de huid (je kunt het voelen). Bij een harde klap, zoals een sliding bij voetbal, kan het bot door de huid heen steken. Naast de breukpijn is de wondpijn en de angstfactor hier enorm. Het botvlies rondom het scheenbeen is extreem gevoelig, zoals je weet als je je scheen ooit tegen een tafel hebt gestoten – vermenigvuldig dat met honderd.
8. Wervelkolom (Compressiefractuur)
Bij botontkalking of een val kunnen wervels inzakken. Dit geeft een ‘gordelpijn’ die rondom je hele romp straalt. Omdat de zenuwen van het ruggenmerg vlakbij liggen, kan de pijn uitstralen naar je benen of armen. Het voelt voor patiënten vaak alsof hun rug letterlijk instabiel is, wat zorgt voor een diepe, beangstigende pijn bij elke beweging.
9. Elleboog
We kennen allemaal het gevoel als je je ’telefoonbotje’ stoot. Een breuk in de elleboog is dat gevoel, maar dan continu en veel intenser. De elleboog is een complex scharnier waar drie botten samenkomen. De zwelling drukt al snel op de zenuwen die naar je hand lopen, wat zorgt voor een brandende, tintelende zenuwpijn die vaak erger is dan de botpijn zelf.
10. Vingertoppen
Misschien een verrassing in deze lijst van grote botten, maar je vingertoppen zitten voller met zenuwuiteinden dan bijna elk ander lichaamsdeel. Als je het uiterste kootje van je vinger verbrijzelt (bijvoorbeeld tussen een autodeur), is de pijn misselijkmakend en bonzend. Omdat de druk in de vingertop toeneemt door bloedophoping onder de nagel, voelt het alsof je vinger op ontploffen staat.
